Aroma Yoğunluğunda Puan Kartı Hazırlığı Neden Önemli |
Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda kaydetmek gerekir, çünkü bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu birkaç kez koklamak hatayı önler çünkü kalabalık ortamlarda hafif kokular kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi değildir; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek ve kriterleri önceden netleştirmek en doğru yol olur. Kriter netleşince her çubuk aynı cetvelle tartılır ve yorumlar birbirini tutarlı olur. Tadım esnasında telefon kenarda durursa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek doğru olmaz üstelik erken davranıp sonuç çıkarmak kolay yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla yumuşak ama net başlar tabii ki bu sıralama her çubukta birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda saklıdır. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman yükselir ama notalar koyulaşır hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Romeo y julieta petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde ısı arttığından acımsı notalar baskın olabilir gerçekten ısınmış tütün kendi karakterini ancak orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir not vermek daha adil sonuç verir. Bölümlerin sınırı çoğu zaman net olmaz, o nedenle kabaca üç parçaya bölmek işinizi görür. Değişimleri yakalamak için nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak ısıyı yükseltir hem de tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha net hâle getirir her zaman sabit ışık ve sessiz bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. 1 hafif notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda kalır hem de ileride okunduğunda neyi düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Puanı vermeden önce en az üç çekiş yapmak şarttır öte yandan yarım notlar vermek gereksiz bir karmaşa getirir. Skalayı her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası genellikle tercih edilen puandır, zira dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar gerçekten belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Böylece not defteri ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın sıcaklığını ve aroma gücünü doğrudan etkiler bu nedenle yanış çizgisinin düzgün ilerlemesini de gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla yanar, bu yüzden keskin tonlar erken öne çıkar nitekim ince çubuklarda ısı birikimi çok daha hızlıdır. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz yanma temposu de tadı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Kalın çubuklarda çekiş daha serin gelir ve notalar sonradan açılır hem de bu hız tadın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme düzensizse yorum kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü düşürmez tersine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda tadarken önce inceyi ardından geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece yoğun aroma hafif olanın tadını gölgelemez. Aradaki bekleme süresi yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki yoldan gelir: damaktaki his ve burun boşluğunun yakaladığı koku oysa bu iki kanal birbirini tamamlar ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı kaydetmek gerekir bu fark başta küçük gelse de yorumları oldukça etkiler. Nefesi dudaktan verirken burundan yavaşça bırakmak retrohale yöntemidir mesela ılık bir soluk kokuyu çok geniş açar. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını belirgin verir ayrıca burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk de kuru notayı daha hızlı bırakır sert bir nefes ise ince notaları örter. Güç dilde düşük ama koku tarafında belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten sonra algı körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı giderir. Acemi kişiler açısından ilk adımda koku yoluyla algılanan ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla dil kısmı de ayrıntı göstermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi denemek algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük hissedilir üstelik yemek aralarında tadım yapacaksanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce ılık su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir zira doymuş bir damak en belirgin notayı bile soluk gösterir. Şekersiz kahve kakao tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları bastırır üstelik çok soğuk içecekler damağı duyarsızlaştırır hem de tat algısını azaltır. Puritos serisi nasıl içilir gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası su ile daha net görünür o nedenle hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak kıyası korur gerçekten yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra baharatlı notalar olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Su ve kahve dışında çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten ardından iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk ölçüsünde içim hızlı sürdüğünden yoğunluk değişimi daha az bir alanda kalır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ve bitiş arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi rahatlatır zira her çekişin payı daha büyüktür. Teneke kutulu mini sigarillo gibi mini ölçü de sedir tonunu hızla ortaya koyup sona erer çünkü geçiş uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek denemeden daha sağlam izlenim verir bu nedenle düzenli ve dengeli nefes önerilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil de hemen bitince yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca kaydetmek yararlıdır. Boy kısaldıkça tat ayrıntısı daralır, fakat yoğunluk hissi korunabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm kullanmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım aroma gücü konusunda kesin bir fikir sunmaz yani her deneme bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, ortam ile zaman algıyı değiştirir bu düzen üç dört tadımdan ardından belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir tadım defteri tutmak işe yarar yoksa benzer notalar her seferinde baştan öğrenilir. San cristobal 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası değişiyor mu görülür üstelik aynı ürüne dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe neden olur. Saat, çubuk adı ile puan deftere yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar ileride açıldığında şaşırtıcı farklar barındırır. Notlar arasında iki basamaktan çok fark varsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta kısa ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre belirgin sedir tonu şeklinde bir kayıt yeterli olur. İleride okunduğunda net olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü ise notaların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket göstermek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu ikisini ayırmak sonuçta daha dürüst bir yorum doğurur. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve notasını net verebilir örneğin ağır bir duman sönük bir tatla gelebilir. San cristobal la cabaña puro gibi dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir tonunu güçlü tutar üstelik dolgun bir içim aromasız da kalabilir. Yani hafif içimli bir puro güçlü aroma verebilir aksi hâl de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki çubuk içinde yoğunluk farkı aramak hassas bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma algısını en az tütün kadar etkiler yani en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda tütün hızlı yanar ve keskin notalar öne geçer bu sebeple oda şartlarını da deftere geçirmek akıllıca olur. Çok nemli havada ise duman tıkanır hem de aroma silikleşir sıcaklık de tütünün yanma hızını etkileyen başka bir değişkendir. Tadımda la prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu nemi hesaba katmak gerekir aksi halde iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark daha doğru okunur tadım günü planlarken bunu unutmayın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku ise algıyı şaşırtır hâlbuki gerçek neden sıklıkla ortamdaki hava veya esinti olur. Tadımı hep aynı odada yapmak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda duman birikirse sonraki çubuğun aroması yanlış okunabilir. Kapı açıklığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla güçlüyse yanış yapısı bozulur.